สมัยที่ผมเป็นเด็กอนุบาล คุณพ่อซื้อของเล่นให้เล่นเป็นโปลิสจับขโมย มีปืนเด็กเล่นกับกุญแจมือทำด้วยพลาสติก ตัวกุญแจมือมีดอกกุญแจที่มีหน้าตาเหมือนกับกุญแจไขตู้เซฟเก็บเงินของคุณพ่อ เห็นคุณพ่อใช้กุญแจไขเปิดประตูตู้เซฟได้ ผมเลยลองเอากุญแจพลาสติกของเล่นไปทดลองไขประตู้ตู้เซฟบ้าง พอหมุนแคร็กเดียวกุญแจพลาสติกก็หักคารูกุญแจตู้เซฟ จะแคะออกมายังไงก็แคะส่วนที่หักค้างรูกุญแจไม่ออก ยังดีที่คุณพ่อไม่ได้ดุอะไร

เรื่องนี้เหมือนกับประสบการณ์ที่ได้จากการใช้ Excel ไม่มีผิด ตราบใดที่ไม่เคยฝึกอย่างจริงจังย่อมเหมือนกับความคิดอ่านของเด็กที่ไม่รู้ประสีประสา เห็นกุญแจทุกดอกเหมือนกันไปหมด กว่าจะโตจนรู้จักแยกแยะ ต้องใช้เวลาเรียนรู้อีกนาน ต้องผ่านการลองผิดลองถูกอีกหลายครั้งกว่าจะรู้ว่าวิธีใช้ Excel อย่างถูกต้องเป็นอย่างไร

ผู้ที่เพิ่งเริ่มต้นใช้ Excel พอเห็นสูตรยาวๆหรือรหัส VBA ที่ตัวเองแกะไม่ออก เห็นใครที่ทำสิ่งที่ตัวเองไม่เคยเห็นมาก่อนแล้วมักเกิดความรู้สึกว่าน่าทึ่ง พากันยกย่องเรียกขานว่าเก่ง Excel เหลือเกิน ผิดกับมุมมองจากคนที่มีประสบการณ์ผ่านร้อนผ่านหนาวมาก่อน จากสายตาที่มองลงมาก็จะรู้ได้ทันทีว่า ที่หลายๆคนพากันทึ่งนั่นน่ะไม่เห็นแปลกอะไร แถมยังมีข้อบกพร่องที่น่าห่วงหากนำวิธีการเหล่านั้นไปใช้ต่อกันอย่างไม่ระมัดระวัง

หลายครั้งทีเดียวที่ลูกศิษย์เปิดแฟ้มที่ตัวเองใช้อยู่ขึ้นมาให้ดู แฟ้มส่วนใหญ่เป็นแฟ้มมรดกตกทอดที่ส่งให้ใช้ต่อๆกันมาหลายรุ่น บางแฟ้มสร้างขึ้นมาหลายสิบปีก่อน ตัวผู้สร้างแฟ้มคนแรกย้ายงานลาออกไปนานแล้ว พอลาออกไปก็ปล่อยให้เพื่อนรุ่นน้องนำแฟ้มมาใช้กันเรื่อยมา โดยหารู้ไม่ว่ารหัส VBA หรือสูตรที่สร้างไว้ล้าสมัยไปหมดแล้ว โดยเฉพาะแฟ้มที่มีปุ่มให้กดแล้วจะทำงานต่อให้เองอัตโนมัติจากการสร้างรหัส VBA ซึ่งมักมีเงื่อนไขว่าห้ามทำการโยกย้ายตำแหน่งเซลล์หรือเปลี่ยนชื่อชีทให้ต่างไปจากเดิมอย่างเด็ดขาด เพราะไม่ทราบมาก่อนว่ารหัส VBA ที่สร้างกันแบบฉาบฉวย จะไม่ปรับตำแหน่งอ้างอิงตามการเปลี่ยนแปลงในตัวแฟ้มอย่างที่เข้าใจกัน

VBA timebomb

ถ้าใครที่เป็นหัวหน้าแล้วเห็นลูกน้องสร้างสูตรอะไรที่ดูไม่รู้เรื่องหรือริเริ่มทำปุ่มกดให้แฟ้มทำงานแบบอัตโนมัติ แม้แฟ้มนั้นจะหาคำตอบอะไรๆได้ถูกใจหัวหน้าเหลือเกินก็อย่าเพิ่งรีบร้อนประเมินผลงานให้เป็นพนักงานดีเด่น เพราะแฟ้มนั้นอาจเป็นได้แค่กุญแจดอกที่ทำด้วยพลาสติกที่ใช้ไขตู้เซฟของเด็กๆได้เท่านั้น พอส่งกุญแจต่อให้คนอื่นเอาไปไช้ต่อก็ไขอะไรไม่ออก

Author: สมเกียรติ ฟุ้งเกียรติEmail: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

E-Learning

Go to top