ธรรมปฏิบัติ

ทั้งสมาธิและฌาน ใช้การเพ่งมุ่งอารมณ์ที่สงบตั้งมั่น ...

วันนี้ไปวัดอโศการามเพื่อเตรียมเครื่องกฐินและหาหนังสือธรรมะมาเก็บไว้แจก ...

สิ่งใดที่ทำกันเป็นจนคุ้นเคย เราก็จะทำได้ทันทีโดยอัตโนมัติ ...

แบบง่ายที่สุดและสั้นที่สุด คือ ให้บริกรรมภาวนาคำว่า ...

ไม่ว่าคุณจะเรียกวิธีการฝึกที่ตัวเองใช้อยู่ว่าวิปัสสนา สมถะ หรือ สมาธิ อยู่ก็ตาม ทุกวิธีสามารถนำพาความสงบมาให้ได้เช่นกัน โดยเฉพาะคนที่เคยมีปัญหารุมล้อม เครียดจัด ทุกข์หนักมาก่อน พอหันหน้าเข้าหาธรรมะก็จะพบกับความสงบที่ตัวเองไม่เคยพบ ... เนี่ย ธรรมะ ทำให้ฉันสงบอย่างเหลือเกินนะ
...

ปัญญาเป็นจุดมุ่งหมายหนึ่งของการปฏิบัติธรรม ซึ่งคำว่าปัญญาในการปฏิบัติธรรมมีความหมายลึกซึ้งกว่าที่เราเข้าใจกัน ... ปัญญาต้องเกิดจากการรู้เท่าทัน
...

ผมชอบสังเกตคนที่เดินไปเดินมา น้อยคนนักที่เดินอย่างตามีประกาย ส่วนใหญ่จะเดินแบบตัวไปทางแต่ใจไปอีกทาง ไม่ค่อยเห็นใครเดินไปแล้วคอยดูคนที่เดินสวนทางกันมาหรอกนะ ถัดจากคนเดินหันไปสังเกตคนที่นั่งบนรถเมล์บ้าง ยิ่งแล้วใหญ่กว่าคนที่เดินไปเดินมาเสียอีก ส่วนใหญ่คนที่นั่งบนรถเมล์จะนั่งตาลอย มองออกนอกหน้าต่าง พอมีรถส่งควันเหม็นจึงค่อยรู้ตัวหาผ้ามาปิดหน้าปิดจมูกกันเป็นพักๆ
...

ได้ยินได้ฟังมาบ่อยว่าถ้าอยากทำสมาธิให้สำเร็จ ต้องทำให้บ่อย ทำให้ชิน และทำให้นาน ผมขอเพิ่มอีกสักข้อหนึ่งว่า ต้องรู้ด้วยว่าทำสมาธิเพื่ออะไร
...

ผมเชื่อว่าเรื่องราวเกี่ยวกับการฝึกสมาธิของผมในเว็บนี้คงไม่ค่อยมีใครมาสนใจกันนักหรอก เพราะการที่ใครจะเชื่อใครต้องเริ่มจากการมีศรัทธาก่อน ถ้าปราศจากศรัทธา คุณก็จะดื้ออย่างหัวปักหัวปำในความรู้และความเชื่อของตัวเอง แทนที่จะเปิดใจรับฟังไว้บ้าง ก็จะดื้อปิดหูปิดตาไม่ยอมท่าเดียว อย่าว่าแต่คนอื่นเลย ... ผมเองก็ดื้อสุดๆเหมือนกัน
...

หลายๆครั้งที่ฝึกสมาธิบริกรรมพุทโธต่อเนื่องกันไปในใจแล้วรู้สึกตัวว่าขี้เกียจนึกถึงคำว่าพุทโธ มันเป็นความรู้สึกเหมือนกับคนที่ทำงานมาหนักจนหมดเรี่ยวแรง พอจะออกแรงยกของก็อยากจะหลบมานั่งพักผ่อนนอนหลับเสียอย่างนั้น เพียงแต่ตอนที่นั่งสมาธิก็ไม่ได้อยากหลับ แต่รู้สึกบริกรรมคำว่าพุทโธได้ฝืดมากๆ จังหวะของพุทโธ พุทโธ พุทโธ ไม่แน่ไม่นอน ช้าบ้าง เร็วบ้าง ตะกุกตะกักบ้าง แต่แว้บนั้นเองทำให้นึกถึงเรื่องสติว่า การฝึกสมาธินี่แหละที่ช่วยทำให้สติเกิดได้เร็วขึ้นกว่าปกติ
...

ผู้ที่เพิ่งหันมาสนใจธรรมะ พอเรียนรู้ว่าทาน ศีล สมาธิ ปัญญา เป็นสิ่งสำคัญ เมื่อได้รับความสุขที่ตนไม่เคยได้รับมาก่อนจากทานศีลสมาธิปัญญา ก็จะรู้สึกว่าตัวเองก้าวหน้าเหลือเกิน กลายเป็นกับดักหลอกให้หลงผิดไปว่า แค่นี้แหละพอแล้ว ฉันไปในทางที่ถูกต้องแล้ว บางคนถึงกับคิดไปว่าบรรลุแล้ว โดยหารู้ไม่ว่า ความสุขกับความทุกข์ หรือขาวกับดำที่ตัวเองเห็นได้ชัดในความแตกต่างกันนั้น ความสุขที่ตัวเองได้รับยังไม่ใช่ความสุขที่แท้จริงหรอก ถ้าเอาสีขาวที่ตัวเองว่าขาวแล้วไปเทียบกับสีขาวของผู้อื่น สีขาวที่ว่าขาวอาจกลายเป็นสีเทาไปก็ได้
...

หนังสือ ของดีมีในศาสนาพุทธ
หลวงปู่เทสก์ ...

ช่วงนี้กระแสคำว่า "ดูจิต" มาแรงเป็นอย่างมาก แม้การดูจิตเป็นขั้นตอนปกติที่ใช้ในการฝึกสมาธิและวิปัสสนา การปฏิบัติธรรมทุกประเภทล้วนต้องอาศัยการดูจิตกันทั้งนั้น และก่อนโน้นก็ไม่เห็นมีใครมาตั้งชื่อวิธีปฏิบัติของตนว่าดูจิตกันหรอก แต่วิธีดูจิตในกระแสยุคนี้ที่ทำให้คนสนใจกัน เขาบอกกันว่าหมายถึงดูจิตของขั้นจิตตานุปัสนาทีเดียวนะ

...

ธรรมของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นสิ่งประเสริฐและหาได้ยาก การที่เราได้เกิดมาเป็นมนุษย์ถือเป็นโชคดีขั้นหนึ่งแล้ว แต่โชคที่หาได้ยากกว่านั้นคือการได้เกิดมาเป็นคนไทย ได้ใกล้ชิดกับพระพุทธศาสนา สามารถอ่านเขียนพูดภาษาธรรมได้ หรือถ้าได้ฝึกปฏิบัติธรรมไปด้วย ย่อมเป็นการใช้โอกาสที่หาได้ยากนี้ให้ไม่เสียทีที่เกิดมา

...

ในเส้นทางธรรมของผม ผ่านการศึกษาวิธีฝึกสมาธิมาหลายแบบหลายวิธี ซึ่งพอเรียนรู้ไปก็จะเข้าใจเองว่า ทุกแบบนำไปสู่เส้นทางเดียวกัน เปรียบเหมือนแม่น้ำร้อยสาย ต่างไหลลงสู่มหาสมุทรเดียวกัน มีแต่คนฝึกเองต่างหากที่อาจจะพายเรือทวนน้ำ หยุดขึ้นฝั่งชมนกชมไม้ ทำให้ไม่ถึงที่หมายสักที
...

ลูกศิษย์ที่เข้าอบรมกับผมคนหนึ่ง เขามีหน้าตาที่ยิ้มแย้มอยู่เสมอ ผมถามเขาว่า คุณเคยโกรธคนอื่นบ้างไหม เขาตอบว่าเวลาพบเรื่องที่ทำให้โกรธ เขาจะมองหาความผิดที่ตัวของเขาเองก่อน

สาเหตุที่เขาสามารถมองกลับมาที่ตัวของเขาเองได้ก่อนจะโมโห เพราะการมีสติรู้ทันความรู้สึกนึกคิดของตัวเอง โดยต้องฝึกคิดให้เป็นนิสัย พยายามมองหาความผิดของตัวเองบ่อยๆ เขาพยายามฝึกสร้างสติมาก่อน เรียกว่าทำจนติดเป็นนิสัยสันดานนั่นแหละ

...

เคยได้ยินได้ฟังเรื่องหินทับหญ้าไหม ถ้าเราเอาหินทับหญ้าไว้ เรามักนึกว่าหญ้าตายไปหมดแล้ว ก็เหมือนกับการปฏิบัติธรรมที่มุ่งให้จบวงจรการเวียนว่ายตายเกิด ถ้ายังมีกิเลสอยู่ ยังอยาก ยังไม่อยาก ก็ต้องย้อนกลับมาเกิดอีก ถ้าเปรียบกับหญ้า ก็ต้องหาทางถอนหญ้าแบบถอนรากถอนโคน
...

นานทีเดียวกว่าจะฝึกบริกรรมพุทโธได้อย่างต่อเนื่อง แรกๆพอนึกถึงคำบริกรรมว่าพุทโธขึ้นมาในใจ จะเห็นเป็นตัวหนังสือสะกดคำว่าพุทโธโผล่ขึ้นมาในใจตามทุกคำที่บริกรรม บางครั้งพอคิดถึงคำบริกรรมว่าพุทโธ กล้ามเนื้อในปากก็ขยับตามแถมพยายามหายใจเหมือนกับที่ใช้ปากพูดคำว่าพุทโธทั้งๆที่นั่งหลับตาปิดปากนิ่งอยู่ก็ตาม บางครั้งพอคิดถึงคำว่าพุทโธๆๆๆก็รู้สึกเหนื่อย พอบริกรรมพุทโธไปได้เดี๋ยวเดียวก็หลุดไปคิดเรื่องอื่นมาแทนที่ ถ้าตั้งใจมากไปก็จะรู้สึกเครียด ตั้งใจน้อยไปก็จะหลับ
...

คำว่า สมาธิ ในความหมายทั่วไปหมายถึง การมีใจจดจ่อกับสิ่งใดสิ่งหนึ่ง อย่างที่คุณกำลังอ่านบทความนี้อยู่ก็ต้องมีสมาธิอยู่แล้ว ไม่ว่าเรากำลังทำอะไรอยู่ก็ต้องใช้สมาธิช่วยทำให้ตั้งใจทำสิ่งนั้น ถ้าสมาธิสั้นก็จะวอกแวกฟุ้งซ่านไปสนใจเรื่องอื่นไม่สามารถมีสมาธิอยู่กับเรื่องเดิมได้นาน

...