กว่าถั่วจะสุก งาก็ไหม้

Excel เป็นโปรแกรมที่สร้างความยืดหยุ่นให้แก่ผู้ใช้งานเป็นอย่างยิ่ง โดยเฉพาะคุณสมบัติ WYSIWYG (What you see is what you get) ทำให้ผู้สร้างงานสามารถตรวจสอบ แก้ไข เปลี่ยนแปลง ลบทิ้ง สร้างใหม่ ได้ตามใจนึก แล้วเห็นผลลัพธ์ที่ตนต้องการออกมาในทันที มีความสะดวกและยืดหยุ่นต่อการแก้ไขเปลี่ยนแปลงเป็นอย่างยิ่ง

ความยืดหยุ่นของ Excel เหล่านี้ สร้างความปั่นป่วนให้แก่การใช้ VBA เนื่องจากตัวโปรแกรม Visual Basic Editor เก็บรหัสที่เราสร้างขึ้นไว้แบบตายตัว เขียนไว้อย่างไร บันทึกไว้อย่างไร ก็จะทำงานไปตามนั้นเสมอ ตัวรหัสไม่ได้ปรับเปลี่ยนไปตามการแก้ไขเปลี่ยนแปลง ซึ่งเกิดขึ้นในตาราง worksheet

หากมีการปรับเปลี่ยนตำแหน่งหรือข้อมูลในตาราง worksheet เช่น จัดการ insert / delete / move / rename / แก้ไขข้อมูลในเซลล์ โดยสิ่งต่างๆที่ถูกเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ ถูกเขียนกำหนดไว้ในตัวรหัส vba จะพบว่า ตัวรหัสเหล่านั้น ยังคงเดิม ไม่มีการเปลี่ยนแปลงย้ายตำแหน่งให้อัตโนมัติเช่นที่ Excel ทำได้ ผู้สร้างงานต่างหากจะต้องแก้ไขรหัสใน vba ใหม่ด้วยตัวเอง

ดังนั้นก่อนที่จะคิดใช้ vba ไม่ว่าจะเขียนรหัสขึ้นเอง หรือใช้ macro recorder ก็ตาม มีข้อควรคำนึงดังต่อไปนี้

• งานของตนมีมาตรฐานเพียงพอแล้วหรือไม่ หากยังต้องปรับเปลี่ยนสูตร รูปแบบตาราง ชื่อเซลล์ ชื่อสูตร และตำแหน่งเซลล์ต่างๆอยู่อีก ยังไม่ควรเริ่มใช้ vba หรอกครับ

• ขั้นตอนการทำงานมีความชัดเจนเพียงใด นับตั้งแต่การสั่งเปิด file แล้วคลิกไปที่ตารางใด ใส่ค่าใดลงไปที่ใด เสร็จแล้วสั่งคำนวณ สั่งพิมพ์ สั่ง save  file แล้วทำงานใดต่อๆไปอีก

• มีตัวตายตัวแทนซึ่งสามารถช่วยแก้ไขเปลี่ยนแปลง หรือสร้างรหัส vba ให้ใหม่ได้หรือไม่ ลองนึกดูซิครับว่า ถ้าคนทั้งบริษัท ติดนิสัยกดปุ่มเดียวแล้ว vba ทำงานต่อให้เองโดยอัตโนมัติ ต่อมาเจ้าปุ่มนั้นเกิดไม่ทำงานหรือทำงานเพี้ยนขึ้นมา แล้วตามหาตัวคนที่รู้รหัสนี้ กลับมาช่วยไม่ได้จะเกิดอะไรขึ้น ทั้งบริษัทจะปั่นป่วนไปหมดทีเดียวแหละ