การบริกรรมคำว่าพุทโธ...อย่างมีความหมาย

การบริกรรมภาวนาที่ดีที่ถูกต้อง ต้องทำอย่างมีความหมาย ไม่ใช่ทำอย่างนกแก้วนกขุนทอง ไม่อย่างนั้นแล้วนกแก้วที่พูดเป็นแต่คำว่าพุทโธ พุทโธ พุทโธ หรือนกที่ร้องออกเสียงเป็นคำแต่เพียงคำเดียวไปตลอด คงจะมีสติมีสมาธิดีกว่าเราเป็นแน่

ถ้าฝึกสมาธิจับลมหายใจ ให้ภาวนาคำว่าพุทโธ เพื่อแสดงว่าเรารู้ถึงลมหายใจนั้นแล้ว พอรู้ว่าหายใจเข้า ก็ต้องหาทางบอกตัวเองเพื่อยืนยันว่า ฉันรู้แล้วนะว่าหายใจเข้า ซึ่งแทนที่ต้องเสียเวลาคิดคำยาวๆว่า ฉันรู้แล้วนะว่าหายใจเข้า ก็ใช้คำสั้นๆแทนว่า พุทโธ

ถ้าฝึกภาวนาพุทโธอย่างเดียวต่อเนื่องกันไปโดยไม่จับลมหายใจ ก็ใช้หลักเดียวกันว่า พอภาวนาพุทโธครั้งแรกจบ ก็ต้องบอกตัวเองสักหน่อยว่าภาวนาจบแล้ว แทนที่จะคิดคำยาวๆว่า ฉันรู้แล้วนะว่าภาวนาพุทโธจบไปแล้ว ก็ใช้คำสั้นๆแทนว่า พุทโธ

ไม่ว่ารู้อะไร รู้สิ่งใด รู้อาการใด พอรู้แล้วก็ภาวนาว่า พุทโธ เพื่อบอกว่ารู้แล้ว จากนั้นพอจิตสงบมีสมาธิสามารถติดตามรู้ไปได้เอง ก็ละคำว่าพุทโธ

นอกจากเรื่องการฝึกสมาธิ บางคนชอบสวดมนต์ บทที่ชอบสวดกันนักก็คือ คาถาชินบัญชร ผู้สวดมนต์ควรทราบความหมายของคาถาที่สวดด้วย ขณะที่สวดก็ควรซึ้งและรู้สึกถึงความหมายนั้นไปพร้อมกันไป

บทสวด ยถา วริ วหา ก็ควรรู้สึกถึงบุญที่เราได้ทำและแผ่กระจายไปรอบตัวทุกทิศทุกทาง