คิดพุทโธ หรือ นึกพุทโธ

ถามว่าเอาเลข 12 มาคูณกับเลข 12 ได้เท่าใด น่าจะตอบได้ทันทีว่า 144 เพราะพวกเราเคยท่องแม่สูตรคูณไปจนถึงแม่ 12 กันมาก่อนจนคุ้นอยู่แล้วใช่ไหม สามารถนึกถึงคำตอบได้โดยไม่ต้องคิด

คราวนี้เอาใหม่ ถามว่าเอาเลข 17 มาคูณกับเลข 7 ได้เท่าใด ปัญหานี้ใครตอบได้ทันทีบ้าง ต้องรอให้คิดในกระดาษหรือคิดในใจสักพักก่อนใช่ไหม

คิดกับนึกมันต่างกันแบบนี้แหละครับ การคิดต้องใช้พลังสมองมากกว่าการนึก แล้วเวลาที่เราภาวนาพุทโธนั้น คำว่า พุทโธ ที่ให้ภาวนาในใจ เกิดจากการคิดพุทโธ หรือ การนึกพุทโธ กันแน่

ให้ลองนึกถึงเสียงเทศนาของพระอาจารย์ที่เคยฟัง ให้นึกถึงเสียงของท่านเวลาท่านออกเสียงว่า พุทโธ ถ้ายากเกินไป ให้คุณลองออกเสียงพูดคำว่า พุทโธ ออกมาสักครั้งหนึ่ง จากนั้นให้นึกถึงเสียงพุทโธของคุณเอง จากนั้นคำว่า พุทโธ ซึ่งใช้ภาวนาต่อๆไป ก็คือการนึกถึงคำว่า พุทโธ ที่เพิ่งนึกถึงและเพิ่งจบไปแล้ว

การนึกถึงคำว่า พุทโธ ทำได้ง่ายกว่าการคิด แต่การนึกก็ทำให้จิตหลุดจากคำภาวนาได้ง่ายกว่าการคิด ดังนั้นจึงจำเป็นต้องนึกถึงคำภาวนาว่าพุทโธให้ถี่ยิบ นึกถึงคำว่าพุทโธให้ติดต่อกันไป ถ้ายังคิดเรื่องอื่นแทรกขึ้นมาได้อีก แสดงว่าคุณยังนึกไม่เร็วพอ หรือพุทโธที่คุณนึก ไม่ใช่เกิดจากการนึก แต่เป็นพุทโธที่เกิดจากการคิด เพราะพอเมื่อการคิดถูกกระตุ้น เราก็จะคิด และแล้วเรื่องอื่นก็จะแทรกตามการคิดขึ้นมา