บทความธรรมที่ผมเขียนขึ้นในเว็บนี้ น่าจะทำให้ผู้ที่ฝึกปฏิบัติธรรมมาพอสมควรสงสัยว่า ทำไมจึงมีแต่เรื่องที่ดูเหมือนว่าเป็นสมถะ ไม่เห็นเป็นวิปัสสนาสักนิด
จึงขอเรียนชี้แจงให้ทราบว่า ผมเชื่อว่าลูกเล่นของสมถะเป็นวิธีการฝึกที่หาอ่านกันได้ยาก มีน้อยคนที่เอาจริงเอาจังกับสมถะและกล้านำประสบการณ์มาเล่าให้ฟังกัน และผมยังเชื่อต่อไปอีกว่า วิปัสสนา เป็นเรื่องที่เขียนอธิบายกันได้ยากกว่ามาก (แต่ก็มีคนเขียนเรื่องวิปัสสนากันเต็มไปหมด) วิปัสสนาเป็นเรื่องของแต่ละบุคคลที่ต้องหาอุบายพิจารณาเหตุปัจจัยของตน อุบายแต่ละคนจึงอาจไม่เหมือนกัน และไม่จำเป็นต้องเหมือนกันด้วย พระอาจารย์ส่วนมากจึงมักเทศนาสอนหลักกว้างๆไว้ แล้วให้คิดค้นหาอุบายพิจารณากันเอง
จุดสำคัญของสมถะ เท่าที่ผมฝึกมาก็พบว่า ตัวสมถะเองนั้นมีวิธีการชัดเจน เข้าใจกันได้ง่าย แต่ที่ยากก็คือการทำให้สมถะสามารถต่อกับวิปัสสนา หรือเป็นได้ในจังหวะเดียวกันหรือคู่ขนานกันไป