ระยะทางของการกำหนดจิต

การกำหนดจิตก็มีระยะทางเข้ามาเกี่ยวข้องเช่นกัน ถ้าจับลมหายใจโดยเฝ้าดูตั้งแต่ลมเข้าไปจนสุดปอดแล้วเฝ้าดูลมออกไปจนสุดปลายจมูก ระยะทางของลมหายใจเช่นนี้คงทำให้เราคิดถึงคำว่า หายใจเข้ายาว หายใจเข้าสั้น หายใจออกยาว หายใจออกสั้น

ถ้านั่งแล้วทำใจให้สงบไม่ต้องเพ่งอะไร เดี๋ยวจิตของเราคงวิ่งไปจับอาการไหวตัวของสิ่งต่างๆที่แล่นผ่านเข้ามาด้วยเสียง กลิ่น รส สัมผัส และแม้แต่ตัวจิตเองที่ไหวไปไหวมา ทำให้แทนที่สักแต่ว่ารู้ กลายเป็นรู้หลายอย่างเกินไป จนยากจะสงบได้

แต่ถ้าตั้งใจนั่งสมาธิโดยตัดสินใจไว้ก่อนว่า จะขอจับอาการของลมอย่างเดียว โดยเพ่งที่ปลายจมูกจุดเดียว ทำเหมือนตนเป็นยามเฝ้าประตู คอยเฝ้าจับอาการที่รับรู้ จากอากาศที่ไหลผ่านจุดนั้นเข้าไปในจมูกและผ่านจุดเดิมออกมา ไม่ต้องสนใจให้มากความว่า อาการเหล่านั้นจะเรียกว่า การหายใจเข้า หรือจะเรียกว่า หายใจออก จิตของเราก็จะสงบได้ง่ายขึ้น เพียงสักแต่ว่ารู้ รู้จากการไหวตัวที่ผ่านจุดปลายจมูกนั้น