Font s :
Background :

ภาวนาพุทโธเป็นวิปัสสนาได้อย่างไร

การภาวนาพุทโธ เป็นการฝึกจิตให้รู้จักตามรู้ รู้ตามอาการของกายที่กำลังหายใจเข้าหายใจออก แม้จะเป็นสมถะแต่ก็เป็นวิปัสสนาได้เช่นกัน ทำไมจึงเป็นเช่นนั้น

ตอบว่า เพราะการภาวนาเป็นการฝึกสมาธิที่ไม่มีทางเข้าสู่ขั้นอัปปนาสมาธิ เนื่องจากจิตต้องตามรู้คำบริกรรรมภาวนาไปตลอด ต้องวิตกนึกถึงคำบริกรรม และวิจารติดตามรู้คำบริกรรมไปตลอด ไม่ว่าใช้คำบริกรรมเช่นใดก็อยู่ในลักษณะเดียวกัน

ลักษณะการติดตามรู้คำบริกรรมนี่แหละที่ช่วยให้เราฝึกจิตให้คุ้นเคยกับการมีสติ แต่ถ้าละคำบริกรรมแล้วจิตว่างแบบตกภวังค์จะก้าวไปทางเข้าฌานซึ่งหมดการตามรู้ กลายเป็นขาดสติ

พระอาจารย์ลีท่านจึงกล่าวว่า พอภาวนาพุทโธ พุทโธ ไปจนจิตติดตามรู้คำว่าพุทโธได้ดีแล้ว ให้ละคำบริกรรมเสีย ซึ่งการละคำบริกรรมนี้ไม่น่าเป็นการละคำบริกรรมที่เป็นไปเองแบบเผลอ แต่เป็นการละคำบริกรรมเมื่อถึงกำหนดการที่เหมาะที่จะละไม่ต้องบริกรรมต่อไป เพราะตอนนั้นจิตคือตัวผู้รู้จะเป็นตัวผู้รู้ชัดเจน แยกออกจากคำบริกรรมซึ่งเป็นสภาวะหนึ่งที่ถูกรู้

พอละคำบริกรรมแล้ว ในสภาวะที่จิตสงบแต่มีกำลังอย่างเต็มที่นั้น หากพบสิ่งที่ไม่สงบปรากฏขึ้น จิตก็จะรับรู้อาการที่ไม่สงบนั้น ซึ่งถ้าจิตหันไปรับทราบอาการของลมหายใจ ก็จะเรียนรู้เรื่องกองลมฐานต่างๆในกายได้เอง

เมื่อจิตคุ้นเคยกับการมีสติ จากนั้นการตามรู้ก็จะเป็นเรื่องธรรมดา ไม่จำเป็นต้องคิดว่าจะตามรู้แล้วนะ เพราะจิตจะคอยตามรู้ไปเอง

นอกจากนั้นการฝึกภาวนาพุทโธติดต่อกันเร็วๆ ยังไม่เป็นเพียงวิธีทำให้จิตหมดโอกาสคิดอย่างอื่น แต่ยังเป็นการฝึกจิตให้สามารถตามรู้อาการของจิตที่เคลื่อนเร็วกว่าอาการจากทางกาย การคิดในใจถึงคำว่าพุทโธนั้น เราสามารถคิดได้เร็วกว่าการพูดว่าพุทโธ เพราะพุทโธในใจจะเกิดขึ้นเร็วมากอย่างไรก็ได้โดยไม่ต้องขึ้นกับอาการอ้าปากพูด จิตสามารถคิดถึงคำพุทโธได้เร็วเพราะไม่ต้องขึ้นกับการพูดด้วยปาก การอ่านที่ต้องเหลือบตาไปทีละบรรทัด

เมื่อจิตสามารถตามรู้คำบริกรรมในใจที่ยกคำว่า พุทโธ ขึ้นมาอย่างเร็วได้ตลอดแล้ว จิตจะมีกำลังมาก มากเสียจนอาการของจิตในชีวิตประจำวันกลายเป็นเรื่องเชื่องช้าและง่ายที่จะศึกษา จิตที่ตามรู้คำว่าพุทโธได้เร็วจี๋ เปรียบเสมือนเรากำลังนั่งอยู่บนจรวดที่กำลังบินอย่างรวดเร็ว พอมองผ่านหน้าต่างจรวดมามองดูโลก ก็จะพบว่ารถยนต์ รถไฟ หรือแม้แต่เครื่องบินวิ่งช้าตามกันไปหมด คนที่อยู่บนจรวดสามารถพิจารณาคนที่นั่งอยู่บนรถหรือเครื่องบินได้ง่ายดายว่าเขากำลังทำอะไรอยู่

Categories

About this Entry

Font s :
Background :