ก่อนที่คุณจะเก่ง ก่อนจะใช้ Excel กับงานทุกอย่างได้ดังใจ คุณจะต้องผ่านเรื่องยากอย่างหนึ่งของ Excel ก่อน นั่นคือ คุณจะต้องรู้จักเลือกใช้เมนูคำสั่งได้ถูกต้อง เพราะ Excel มีเมนูคำสั่งเตรียมไว้ให้เลือกใช้มากมาย ยากจะจดจำได้ครบ หลายๆเมนูดูคล้ายกัน ถ้ามัวเสียเวลานึก หรือต้องกดปุ่ม Help ค้นหาว่าเมนูที่จะใช้งานที่ต้องการอยู่ที่ไหนก่อน เห็นทีกว่าจะใช้ Excel สร้างงานได้ทีหนึ่ง คงต้องเสียเวลาไปกับการค้นหาเมนูไปกว่าครึ่งกระมัง
สำหรับผู้ที่เพิ่งจับ Excel เป็นครั้งแรก ปัญหานี้จะยากกว่าเดิมหลายร้อยหลายพันเท่า เรียกว่าไม่มีทางหาเมนูเจอเสียด้วยซ้ำ เพราะ Excel ตั้งแต่รุ่น 2000 เป็นต้นมา สามารถกำหนดให้เก็บเมนูที่ไม่ได้ใช้งานออกไป ไม่ให้แสดงบนเมนูให้เห็นเลย จนกว่าจะคลิกที่เมนูตรงเครื่องหมาย Expand >>
ประโยชน์จากการที่ Excel เก็บเมนูที่ไม่ได้ใช้งานออกไป จะช่วยให้คุณค้นหาเมนูที่ใช้งานประจำได้ง่ายขึ้น เพราะไม่มีเมนูซึ่งไม่เคยเรียกใช้งานมาปรากฏให้เกะกะสายตา แต่กลายเป็นปัญหาสำหรับสำหรับผู้ที่เพิ่งเริ่มใช้ Excel กว่าจะหาเมนูเจอก็ต้องคลิก Expand ไล่เปิดเมนูไปทีละอัน ซึ่งระบบการเก็บเมนูที่ไม่ได้ใช้งานนี้ ไมโครซอฟท์ถูกตำหนิว่าทำให้ Excel ฉลาดเกินไป ฉลาดเสียจนทำให้ผู้ที่เพิ่งเริ่มใช้ Excel หมดโอกาสที่จะเก่งไปหลายคนทีเดียว เนื่องจากหมดความพยายามที่จะใช้หาเมนูที่ต้องการไปก่อน
นอกจาก Excel จะการเก็บเมนูที่ไม่ได้ใช้งานแล้ว Excel ยังเก็บแถบเครื่องมือซึ่งอยู่ใต้แถบเมนูให้เหลือแค่แถบเดียว เพื่อทำให้เรามองเห็นพื้นที่ใช้งานได้ใหญ่ขึ้น เวลาจะใช้เครื่องมือที่ซ่อนไว้ต้องคลิกที่ปุ่ม Expand เพื่อแสดงปุ่มเครื่องมืออื่นๆให้เห็นอีกหลายปุ่ม
วิธีปรับแต่งเมนู Excel ให้เหมาะสมกับคุณ
แทนที่จะมาเสียเวลาคลิกปุ่ม Expand เพื่อค้นหาเมนูหรือปุ่มเครื่องมือที่ต้องการ ถ้าคุณใช้เมนูคำสั่งบ่อยๆ จนสามารถจำที่อยู่ของเมนูแต่ละอันที่ต้องการได้ชัดเจน คุณย่อมรู้อยู่แล้วว่าจะไปที่ไหน หาเมนูอะไร ซึ่งอยู่ตรงไหนได้อย่างคล่องแคล่วอยู่แล้ว ขอแนะนำวิธีปรับแต่ง Excel ให้เหมาะกับการใช้งานของคุณ จะได้ไม่ต้องมาเสียเวลาคลิก Expand เปิดหาเมนูต่อไปอีก โดยสั่งให้ Excel เลิกเก็บเมนูที่ไม่ได้ใช้งาน
คลิกเมนู View > Toolbars > Customize > Options แล้วคลิกเลือกช่อง Always show full menus จะทำให้จากนี้ไป Excel จะแสดงเมนูทั้งหมดให้เห็นตลอดเวลา และหากต้องการให้ Excel เลิกแสดงแถบเครื่องมือเพียงแถบเดียว ให้คลิกเลือกช่อง Show Standard and Formatting toolbars on two rows ด้วยก็ได้
สร้างแถบเมนูใหม่เก็บเมนูยอดนิยม
คุณสามารถสร้างแถบเมนูอันใหม่เพื่อเก็บปุ่มคำสั่งต่างๆหรือแม้แต่มีเมนูซ้อนอยู่ในเมนูอันใหม่นี้ เวลาจะใช้งานก็เรียกใช้เมนูคำสั่งจากเมนูนี้เพียงแถบเดียวได้อย่างรวดเร็ว แล้วจัดเก็บแถบเมนูชุดอื่นๆออกไป เพื่อเปิดหน้าจอให้กว้างมากที่สุดจะได้เห็นพื้นที่ตารางได้ใหญ่ขึ้น
วิธีนี้เหมาะสำหรับผู้ที่มีเครื่องคอมพิวเตอร์ของตนเอง สามารถจัดแจงแปลงหน้าจอของ Excel ตามแบบที่ตนต้องการ แต่ไม่เหมาะกับการใช้ Excel ร่วมกันหลายคน เพราะจะทำให้ผู้อื่นเปิด Excel เข้ามาแล้วหาเมนูที่เขาเคยใช้งานไม่พบ ผู้ใช้ Excel ต้องรู้จักวิธีเรียกเมนูมาตรฐานกลับมาใช้งานได้ตามเดิมจึงจะทำงานต่อไปได้
เริ่มจากคลิกเมนู View > Toolbars > Customize > Toolbars แล้วคลิกปุ่ม New จากนั้นตั้งชื่อเมนูที่คุณต้องการแล้วกดปุ่ม OK
คลิกที่ Tab Command เพื่อคลิกเลือกเมนูที่ต้องการ แล้วคลิกลากปุ่มเมนูไปปล่อยบนแถบเมนูอันใหม่ซึ่งมีชื่อเมนูตามที่คุณตั้งชื่อไว้ ให้คลิกลากปุ่มที่ต้องการมาเรียงต่อกันไปเรื่อยๆ หากต้องการให้มีเส้นแบ่งปุ่มเป็นช่วงๆให้คลิกลากปุ่มบนแถบเมนูอันใหม่ให้ขยับห่างออกไปทางขวา จะเกิดเส้นแบ่งแนวตั้งขึ้นทางซ้ายของปุ่มนั้น ถ้าไม่ต้องการปุ่มใด ขอให้ลากปุ่มออกมาปล่อยข้างนอกแถบเมนู เสร็จแล้วให้กดปุ่ม Close
เมนูที่สร้างขึ้นใหม่นี้จะมีอยู่ให้ใช้งานได้ที่เครื่องคอมพิวเตอร์ซึ่งใช้สร้างเมนูนี้เท่านั้น หากต้องการนำเมนูใหม่ไปใช้ที่เครื่องอื่น คุณสามารถสั่งให้เมนูติดไปกับ file ที่ต้องการได้ โดยเริ่มจากเปิด file ที่ต้องการก่อน แล้วคลิกเมนู View > Toolbars > Customize > Toolbars เช่นเดียวกับวิธีสร้างเมนูข้างต้น แล้วคลิกปุ่ม Attach จากนั้นคลิกเลือกชื่อแถบเมนูของคุณ ซึ่งปรากฏเรียงชื่อตามตัวอักษรอยู่ในช่อง Custom toolbars ด้านซ้าย แล้วกดปุ่ม Copy ตรงกลาง เพื่อนำชื่อเมนูที่คุณเลือกไปแสดงในช่อง Toolbars in workbook ด้านขวา เสร็จแล้วกดปุ่ม OK แล้ว Close ออกมาเป็นจบขั้นตอน
ถ้าอยากทำให้เครื่องคอมพิวเตอร์เครื่องอื่นมีเมนูทั้งหมดเหมือนกับเครื่องที่คุณใช้งานอยู่ ให้ค้นหา file ซึ่งมีนามสกุล .xlb แล้ว copy ไปทับ file .xlb ในเครื่องอื่นที่ต้องการ
ปรับแต่งเมนูมาตรฐานตามใจ
ระหว่างที่คุณอยู่ในเมนู View > Toolbars > Customize เมนูมาตรฐานทุกอันของ Excel สามารถปรับแต่ง ถอดเมนูเก่าออก เพิ่มเมนูใหม่ ย้ายตำแหน่งเมนู หรือจะสลับที่ได้ตามต้องการ โดยใช้วิธีเช่นเดียวกันกับการสร้างเมนูใหม่ข้างต้น
ถ้าคุณเผลอไปคลิกลากปุ่มเมนูออกจากเมนูมาตรฐาน ทำให้ปุ่มเมนูหายไป หรือหากคุณต้องการปรับเมนูมาตรฐานให้กลับคืนสู่สภาพเดิม ให้คลิกเมนู View > Toolbars > Customize > Toolbars แล้วคลิกเลือกชื่อเมนูมาตรฐานทีละอัน จากนั้นกดปุ่ม Reset
คลิกขวาหาเมนู
วิธีซึ่งง่ายที่สุด ทำให้ไม่ต้องปรับแต่งเมนูให้เสียเวลา และไม่ต้องจดจำว่าเมนูคำสั่งอยู่ที่ไหน ขอแต่เพียงคลิกขวาไปยังตำแหน่งงานซึ่งคุณทำงานค้างอยู่ ไม่ว่าที่ใดในโปรแกรม Excel จะปรากฏเมนูย่อยขึ้นมาให้เลือกใช้งาน ซึ่ง Excel จัดเตรียมเมนูที่ตรงกับความต้องการส่วนใหญ่ไว้แล้ว ช่วยลัดขั้นตอนทำงานและลดความเหนื่อยยากในการใช้ Excel ออกไปได้มากทีเดียว
ยกตัวอย่างเช่น คุณต้องการเปลี่ยนชื่อ sheet ใหม่ แต่จำไม่ได้ว่าต้องคลิกเมนู Insert > Sheet > Rename ให้เริ่มจากชี้ไปที่ชื่อ sheet แล้วคลิกขวา จะมีเมนูย่อย Rename ให้เลือกใช้ต่อไป
แนะนำให้ทดลองคลิกขวาไปยังตำแหน่งต่างๆบนหน้าจอของ Excel จะพบว่ามีเมนูย่อยเปิดขึ้นมาให้เรียกใช้อีกเยอะแยะ จนกล่าวได้ว่า ถ้าคุณจำเมนูไม่ได้ ก็ไม่ต้องจำ ขอแต่เพียงคลิกขวาเป็น จะใช้ Excel ทำงานได้แล้วด้วยวิธีคลิกขวาง่ายๆนี่แหละ
