บางครั้งจะพบผู้เข้าอบรมให้ความเห็นไว้ในแบบประเมินผลว่า ตนอยากให้อาจารย์สอนวิธีใช้ Excel ยากๆขึ้นกว่านี้อีก เพราะเนื้อหาที่เรียนไปนั้นตนทราบดีอยู่แล้ว
ในประเด็นนี้หากในห้องนั้นมีผู้เข้าอบรมคนอื่นมีความสนใจแบบเดียวกัน อยากให้ผมสอนนอกเรื่องลึกๆบ้าง ผมยินดีครับ แต่ถ้าในกลุ่มที่เข้าอบรม ส่วนใหญ่ยังใช้ Excel ไม่คล่อง อาจทำให้เรียนตามกันไปไม่ทัน ผมไม่อาจสอนตามใจคนส่วนน้อย ซึ่งขอให้ถามส่วนตัวในช่วงพักกันดีกว่า
อีกประเด็นอยู่ตรงความเห็นที่ว่า "เนื้อหาที่เรียนไปนั้นตนทราบดีอยู่แล้ว" จริงหรือ
อยากขอให้ลองพิจารณาว่า สิ่งที่ทราบอยู่แล้วนั้น ตนเองรู้จริงหรือไม่ ใช้ได้อย่างถูกต้องหรือไม่ ไม่ใช่แค่ใช้แล้วคำนวณถูกต้องเท่านั้น แต่ทราบไหมว่า กาละเทศะของการใช้งานเป็นอย่างไร เมื่อใดจะใช้เครื่องมือนั้น เหตุการณ์ใดจึงจะหันมาใช้เครื่องมือนี้แทน
เคล็ดลับใน Excel แบ่งเป็น 2 ประเภท
- เคล็ดลับที่ลับจริงๆ ลับเฉพาะตัว
- เคล็ดลับที่ไม่ลับ แต่เรานึกไม่ถึง
เคล็ดลับประเภทแรก เป็นเคล็ดลับซึ่งไม่แปลกอะไรนัก ผู้ใช้ Excel อาจค้นพบวิธีการของตัวเอง รู้แล้วไม่บอกใคร หรือเป็นความรู้ที่ไม่เปิดเผย ไม่มีในตำราทั่วไป หรือมีอยู่แล้วในตำราเล่มใหญ่นั่นแหละ แต่เพราะความหนาความใหญ่ จึงค้นหากันไม่เจอ
ส่วนเคล็ดลับที่ไม่ลับ แต่เรานึกไม่ถึงกันนี่แหละ น่าสนใจกว่ามาก เพราะทำให้ผู้เข้าอบรมบางคนซึ่งใช้ Excel ได้เพียงผิวเผิน มีมุมมองแตกต่างจากผู้เข้าอบรมส่วนใหญ่ว่า ตนไม่ได้เรียนรู้เครื่องมือต่างๆของ Excel เพิ่มขึ้นจากเดิมเท่าใดนัก แต่พอกลับไปที่บริษัท กลับใช้เครื่องมือเหล่านั้นใน - แบบใหม่ - ที่ตนเพิ่งเรียนมาโดยไม่รู้ตัว
เคล็ดลับที่ไม่ลับ แต่เรานึกไม่ถึง เป็นเคล็ดลับซึ่งมีคุณค่าอย่างมากต่อผู้ที่เคยผ่านร้อนผ่านหนาวกับ Excel มาก่อน ต้องเคยลำบาก เคยเสียเวลาค้นหาหนทางใช้ Excel เคยผิด เคยพลาด ลองผิดลองถูกมาเยอะ พอได้เห็นเคล็ดลับเหล่านี้ ได้นำไปเทียบกับวิธีใช้งานของตน จึงรู้ซึ้งถึงคุณค่าและความสำคัญในเครื่องมือ - แบบใหม่ - เหล่านี้
มีเคล็ดลับหลายๆอย่างที่พอเราได้เรียนรู้แล้ว มักจะคิดเองเออเองว่า "ไม่เห็นจะเป็นเคล็ดลับอะไร ตนเองก็ทำได้คิดได้" แต่ที่แปลกก็คือ ตนใช้ Excel มานานนับปี แต่ทำไมไม่เคยคิดค้นเคล็ดลับขึ้นเองเลยล่ะ
น้อยคนนักจะรู้วิธีใช้เครื่องมือเหล่านั้นอย่างมีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะวิธีใช้เครื่องมือต่างๆร่วมกัน จนถึงขั้นที่เรียกได้ว่า เป็นเคล็ดลับซึ่งสามารถใช้สูตรคำสั่งได้ดี ยิ่งกว่าเต็มที่ สามารถใช้ Excel ให้เกินกว่าขีดจำกัดที่เป็นไปได้
ขอให้มีโอกาสใช้เคล็ดลับเพียงเคล็ดเดียว ซ้ำแล้วซ้ำอีกในงานที่ตนรับผิดชอบ ย่อมเกิดประโยชน์มากมาย ดีกว่ามีความรู้ท่วมหัว แต่ไม่รู้จักเคล็ดลับสักอย่าง ปัญหาหลายๆอย่างแก้ได้โดยใช้เครื่องมือแสนจะธรรมดา แต่วิธีใช้แก้ไขนั้นต่างหากที่ไม่ธรรมดา
วิธีใช้เครื่องมือใน Excel ที่ว่า ไม่ธรรมดานี้ ไม่ได้หมายถึง ใช้แบบยากๆเสียด้วย แต่กลับเป็นวิธีที่ง่ายกว่าที่ใช้กัน
ง่ายกว่า จนนึกไม่ถึงทีเดียว