สูตรปัดตัวเลขเป็นเครื่องมือสำคัญมากในการคำนวณ ถือได้ว่าผู้ใช้ Excel ทุกคนจำเป็นต้องรู้จักวิธีใช้สูตรปัดตัวเลข เพื่อให้ได้ผลคำนวณตามต้องการอย่างแท้จริง ดังนั้นเนื้อหาต่อไปนี้ จึงเป็นความรู้สำคัญ ผู้เข้าอบรม Excel Expert Training ห้ามละเลยอย่างเด็ดขาด
สาเหตุที่ใช้หัวข้อว่า สูตรปัดตัวเลข โดยไม่ใช้คำว่า สูตรปัดตัวเลขทศนิยม เนื่องจากสูตรของ Excel สามารถใช้เลือกปัดตัวเลขหลักใดก็ได้ ถ้ากำหนดจำนวนหลักเป็นค่าบวก หมายถึง หลักทศนิยม แต่ถ้ากำหนดจำนวนหลักเป็นค่าลบ หมายถึง หลักหน่วยสิบร้อยพันขึ้นไป
สูตรปัดตัวเลข แบ่งออกเป็น 3 กลุ่มใหญ่ๆ คือ
- สูตรปัดตัวเลขขึ้น ได้แก่
RoundUp ปัดตัวเลขขึ้น ให้เหลือจำนวนหลักตัวเลขตามต้องการ
Ceiling ปัดตัวเลขขึ้น สู่ตัวเลขเท่ากับ จำนวนเท่าคูณค่าทวีคูณ - สูตรปัดตัวเลขลง ได้แก่
RoundDown ปัดตัวเลขลง ให้เหลือจำนวนหลักตัวเลขตามต้องการ
Floor ปัดตัวเลขลง สู่ตัวเลขเท่ากับ จำนวนเท่าคูณค่าทวีคูณ
Int ปัดตัวเลขลง เป็นเลขจำนวนเต็มที่น้อยลง
Trunc ตัดตัวเลข ให้เหลือจำนวนหลักตัวเลขตามต้องการ - สูตรปัดตัวเลข ขึ้นก็ได้ ลงก็ได้ ได้แก่
Round ใช้เลข 5 เป็นเกณฑ์ ในการปัดตัวเลขขึ้นหรือลง
Fixed ทำหน้าที่เหมือน Round แต่เปลี่ยนผลลัพธ์เป็น text
Round พิเศษ ใช้ค่าทวีคูณเป็นเกณฑ์ ปัดตัวเลขใกล้เคียง เข้าสู่ค่าทวีคูณ
MRound ใช้ค่าทวีคูณเป็นเกณฑ์ ปัดตัวเลขใกล้เคียง เข้าสู่ค่าทวีคูณ
สูตรปัดตัวเลขขึ้น
=ROUNDUP(ตัวเลข,จำนวนหลัก)
=ROUNDUP(1.23,1)
1.3
=ROUNDUP(1.23,0)
2
=ROUNDUP(12.3,-1)
20
=CEILING(ตัวเลข,ค่าทวีคูณ)
=CEILING(1.23,.25)
1.25
=CEILING(1.23,.5)
1.5
=CEILING(1.23,1)
2
=CEILING(12.3,2)
14
ค่าทวีคูณ หมายถึง ตัวเลขซึ่งจะเพิ่มหรือลด เป็นจำนวนเท่าตัวของค่าเดิม เช่น ค่าทวีคูณ = .5 มีค่า 0 > 0.5 > 1.0 > 1.5 > 2 >>>
สูตรปัดตัวเลขลง
=ROUNDDOWN(ตัวเลข,จำนวนหลัก)
=ROUNDDOWN(1.23,1)
1.2
=ROUNDDOWN(1.23,0)
1
=ROUNDDOWN(12.3,-1)
10
=FLOOR(ตัวเลข,ค่าทวีคูณ)
=FLOOR(1.23,.25)
1
=FLOOR(1.23,1)
1
=FLOOR(12.3,2)
12
=INT(ตัวเลข)
=INT(1.23)
1
=INT(-1.23)
-2
=TRUNC(ตัวเลข,จำนวนหลัก)
=TRUNC(1.23)
1
=TRUNC(-1.23)
-1
=TRUNC(1.23,1)
1.2
=TRUNC(12.3,0)
12
=TRUNC(12.3,-1)
10
ข้อสังเกต สูตร Trunc จะตัดตัวเลขทิ้งเลย ส่วนสูตร Int จะตัดตัวเลขทิ้งให้เป็นค่าที่น้อยลง
ทำให้ Int(-1.23) กลายเป็น -2
สูตรปัดตัวเลข ขึ้นก็ได้ ลงก็ได้
=ROUND(ตัวเลข,จำนวนหลัก)
=ROUND(1.23,1)
1.2
=ROUND(1.25,1)
1.3
=ROUND(14.2,-1)
10
=ROUND(15.2,-1)
20
สูตร Round จะปัดลง เมื่อตัวเลขหลักถัดไปน้อยกว่า 5
สูตร Round จะปัดขึ้น เมื่อตัวเลขหลักถัดไปมากกว่าหรือเท่ากับ 5
=FIXED(ตัวเลข,จำนวนหลัก,ต้องการ comma หรือไม่)
=FIXED(1.23,1)
"1.2"
=FIXED(1.25,1)
"1.3"
=ROUND(ตัวเลข/ค่าทวีคูณ,0)*ค่าทวีคูณ
=ROUND(10.125/.05,0)*.05
10.15
=ROUND(10.125/.10,0)*.10
10.10
=ROUND(10.124/.25,0)*.25
10.00
=ROUND(10.125/.25,0)*.25
10.25
สูตร Round ดัดแปลงนี้มีประโยชน์มาก จะปัดลง เมื่อตัวเลขมีค่า ไม่ถึงครึ่งของค่าทวีคูณ จะปัดขึ้น เมื่อตัวเลขมีค่า มากกว่าหรือเท่ากับครึ่งหนึ่งของค่าทวีคูณ สูตรซึ่งทำหน้าที่เทียบเท่าสูตรนี้ แต่ต้องใช้ Analysis ToolPak Add-Inคือ
=MROUND(ตัวเลข,ค่าทวีคูณ)
เมื่อปัดตัวเลขขึ้นลงได้ตามต้องการแล้ว ยังมีสูตรสำคัญอีกสูตรหนึ่งใช้หา เศษที่เหลือจากการหาร
เมื่อกำหนดตัวหาร = 1
=MOD(ตัวตั้ง,ตัวหาร)
=MOD(10.125,1)
0.125
หากข้อกำหนดของการปัดตัวเลขซับซ้อนกว่านี้ เช่น กำหนดช่วงการปัดขึ้นหรือปัดลง ขึ้นกับค่าตัวเลขว่ามากหรือน้อยเป็นช่วงๆไม่เท่ากัน ให้ใช้สูตร Mod ร่วมกับสูตร IF ซ้อน IF เพื่อตรวจสอบค่าตัวเลข แล้วปัดตามแต่จะกำหนด เช่น หากตัวเลขอยู่ในเซลล์ B4
=IF(MOD(B4,1)<0.125,ROUNDDOWN(B4,0),
IF(AND(MOD(B4,1)>=0.125,MOD(B4,1)<0.375),TRUNC(B4)+0.15,
IF(AND(MOD(B4,1)>=0.375,MOD(B4,1)<0.625),TRUNC(B4)+0.3,
IF(AND(MOD(B4,1)>=0.625,MOD(B4,1)<0.875),TRUNC(B4)+0.75,
ROUNDUP(B4,0.5)))))
